Waarom deze vraag zo vaak terugkomt

Veel eigenaars van een oudere woning vragen zich af of ze bij een oude elektrische installatie de leidingen moeten vervangen. De elektriciteit werkt nog prima, maar u weet dat de installatie stilaan verouderd is. Misschien heeft u nog stoffen bekleding op de draden gezien in de meterkast, of springt er weleens een zekering. Dan komt de vraag: is een nieuwe zekeringkast genoeg, of moet alles eruit?

Als installateur en industrieel ingenieur met meer dan 15 jaar ervaring als keurder krijg ik deze vraag bijna dagelijks. Het antwoord is genuanceerd. Vervangen kost al snel duizenden euro’s, dus u wil weten of het écht nodig is. In dit artikel leg ik u uit wanneer u kunt volstaan met kleine ingrepen, en wanneer een volledige vernieuwing echt nodig is.

In het kort

Bij een oude elektrische installatie is het niet altijd nodig om alle leidingen te vervangen. Vaak volstaat het om de zekeringkast te vernieuwen en de installatie te laten keuren. Vervanging is wél nodig als de leidingen beschadigd, onvoldoende geïsoleerd of ondergedimensioneerd zijn. Een meting van de isolatieweerstand en een grondige AREI-keuring geven duidelijkheid over wat écht moet gebeuren. Zo vermijdt u onnodige kosten én zorgt u voor een veilige installatie.

Hoe herkent u een oude elektrische installatie?

Voordat we bekijken of u de leidingen moet vervangen, is het goed te weten wat “oud” precies betekent. Enkele typische kenmerken:

Stoffen bekleding rond de draden in plaats van moderne kunststof
Geen aardleiding in de stopcontacten (twee gaten in plaats van drie)
Porseleinen smeltzekeringen in de meterkast
Geen differentieelschakelaar (verliesstroomschakelaar) aan het begin van de installatie
Bakelieten schakelaars en stopcontacten (bruin, ouderwets)
Installatie ouder dan 40 tot 50 jaar

Herkent u meerdere van deze punten? Dan is een grondige controle zeker aan te raden.

Wettelijke regels rond een oude elektrische installatie

De wettelijke regels rond een oude elektrische installatie zijn in België vastgelegd in Boek 1 (Laagspanning en zeer lage spanning) van het AREI. Voor meer informatie verwijs ik u door naar economie.fgov.be. De verplichte keuring bij verkoop wordt uitgevoerd volgens Sectie 8.4.2.

Volgende situaties verplichten u om uw installatie te laten keuren door een erkend keuringsorganisme:

Een woningverkoop
Een grondige renovatie
Het aansluiten van een nieuwe installatie
Uitbreiding van de bestaande installatie

Sinds 1 juni 2020 zijn de regels strenger geworden. Een installatie die vroeger goedgekeurd werd, kan nu waarschijnlijk veel inbreuken vertonen. Dat betekent niet altijd dat u alles moet vervangen, maar wel dat u verplichte aanpassingen moet doen binnen een bepaalde termijn.

Oude elektrische installatie: leidingen vervangen of behouden?

Nu komen we bij de kern van uw vraag: moet u bij een oude elektrische installatie de leidingen vervangen, of kunnen ze blijven zitten?

Wanneer u de leidingen NIET hoeft te vervangen

In deze gevallen kan u vaak de bestaande leidingen behouden:

De draden zijn nog in goede staat

Als de kunststof isolatie rond de koperdraden niet gescheurd, verbrokkeld of verkleurd is, kunnen de leidingen vaak nog jaren mee. Koperdraad zelf veroudert nauwelijks. Het is de isolatie die belangrijk is.

De draaddoorsnede is voldoende

Voor gewone stopcontacten heeft u minimum 2,5 mm² draad nodig. Voor lichtpunten is 1,5 mm² voldoende. Voor zware toestellen zoals een fornuis of boiler is 6 mm² of meer nodig. Als de draden dik genoeg zijn, hoeven ze niet weg.

Er is voldoende aarding aanwezig

Als er in de keuken, de badkamer en bij klasse 1 apparaten geaarde stopcontacten zijn, en de aardleiding correct is aangesloten, is dat een goed teken.

De installatie kan worden aangevuld

Ontbreekt er ergens een aarding of een extra stopcontact? Dan kan u dat vaak bijleggen zonder alles te vervangen. Het moet wel volgens de huidige wetgeving uitgevoerd worden.

Wanneer u de leidingen WEL moet vervangen

In deze gevallen is vervanging echt nodig:

Stoffen of gescheurde isolatie

Draden met een oude stoffen bekleding of met brokkelige, gescheurde isolatie zijn onveilig. Bij een AREI-keuring krijgt u hier gegarandeerd een negatief advies op. Deze moeten weg.

Aluminium leidingen

In sommige woningen uit de jaren ’60 en ’70 werden aluminium leidingen gebruikt. Deze zijn onbetrouwbaar en verhitten sneller. Vervanging is aan te raden.

Te dunne draden

Werden er ooit 1 mm² draden in de installatie of 1,5 mm² draden voor stopcontacten gebruikt? Dat is niet meer conform de huidige normen en kan brandgevaarlijk zijn bij zware toestellen. Vervangen dus.

Geen aarding aanwezig

Als er in de hele woning geen enkele beschermingsleiding (aardleiding) is, moet u die overal bijleggen. In een oud huis is dat vaak zo veel werk dat het praktischer is om ineens alles te vernieuwen.

Beschadigde of geknoeide installatie

Ziet u overal verlengsnoeren, wildgroei aan aftakkingen, of amateurwerk in de muren? Dan is een grondige aanpak veiliger dan lapwerk.

De zekeringkast: bijna altijd vervangen

De zekeringkast is strikt genomen geen onderdeel van de leidingen, maar hoort er zo nauw bij dat ik hem hier toch wil bespreken. Ook al hoeven de leidingen niet altijd weg, de zekeringkast (verdeelbord) is bijna altijd aan vervanging toe bij een oude installatie. Dat is meestal het eerste wat ik aanraad.

Een moderne zekeringkast heeft:

Differentieelschakelaars die u beschermen tegen elektrocutie
Automatische zekeringen (in plaats van smeltzekeringen)
Aparte kringen voor verschillende delen van uw huis
Voldoende reserve voor toekomstige uitbreidingen

Wat kost het vervangen van een oude elektrische installatie?

De kostprijs hangt sterk af van uw specifieke situatie: de grootte van uw woning, of leidingen kunnen worden hergebruikt, en of er verborgen problemen opduiken tijdens de werken. Voor een gemiddelde rijwoning schommelen de totale kosten voor een volledige vernieuwing tussen enkele duizenden en meer dan tienduizend euro.

Voor een concrete offerte kom ik graag ter plaatse voor een grondige inschatting. Elk huis is anders, en pas na een goede controle kan ik u een eerlijke prijs geven.

Aandachtspunten bij het vervangen van uw elektrische installatie

Denk aan de toekomst

Voeg meteen extra stopcontacten toe waar u ze nu niet heeft. Elektriciteit wordt de komende jaren steeds belangrijker (laadpaal, warmtepomp, zonnepanelen). Beter nu wat extra dan later opnieuw breken.

Combineer met andere werken

Bent u toch al aan het renoveren? Combineer de elektriciteit met isolatiewerken of het plaatsen van gyproc. Dat scheelt in kosten.

Vergeet de aarding niet

Bij een grondige vernieuwing hoort ook een vernieuwde aardingsinstallatie: een aardingslus in de fundering (bij nieuwbouw of aanbouw) of een aardpen (bij bestaande woningen). Zonder goede aarding werkt geen enkele beveiliging.

Vraag premies aan

Voor sommige elektriciteitswerken in Vlaanderen zijn er premies via Mijn VerbouwPremie. Zeker de moeite waard om te bekijken.

Mijn advies

Twijfelt u of u bij uw oude elektrische installatie de leidingen moet vervangen? Laat eerst een AREI-keuring uitvoeren. Als installateur met meer dan 15 jaar ervaring als keurder, en op de hoogte van alle recente wijzigingen in het AREI, kan ik u een duidelijk beeld geven van wat er precies moet gebeuren en wat kan blijven. Zo weet u waar u aan toe bent voordat u geld uitgeeft.

Vaak blijkt dat een nieuwe zekeringkast plus enkele aanpassingen al voldoende zijn om weer veilig te kunnen wonen. Dat scheelt duizenden euro’s tegenover een volledige vernieuwing.

Meer over mijn diensten vindt u op mijn website trei.be.

Belangrijkste punten om te onthouden

Niet elke oude installatie moet volledig vervangen worden
De isolatie van de draden bepaalt of leidingen weg moeten
Stoffen bekleding, gescheurde isolatie of te dunne draden zijn wél reden voor vervanging
De zekeringkast is bijna altijd aan vervanging toe
Een AREI-keuring en meting van de isolatieweerstand geven objectief advies over wat moet gebeuren

Vragen over uw installatie?

Wilt u weten wat er in uw specifieke situatie nodig is? Ik geef u graag een eerlijke advies over wat wél en wat niet vervangen moet worden. Neem contact op via trei.be voor een afspraak.