Gasketel of warmtepomp? Zo kiest u juist in 2026
Staat uw ketel op zijn laatste benen, of bouwt u dit jaar? Dan komt de vraag onvermijdelijk op tafel. gasketel of warmtepomp? Het antwoord hangt af van uw situatie, maar de regelgeving in 2026 maakt de keuze voor veel woningen al een stuk duidelijker.
In dit artikel leg ik uit wat er precies verandert, wat elk systeem u kost, en welke keuze het beste past bij uw huis.
In het kort:
Sinds 2025 mag in Vlaanderen bij nieuwbouw geen nieuwe aardgasaansluiting meer voorzien worden, waardoor een gasketel er in de praktijk niet meer bruikbaar is. Bij een renovatie is een gasketel nog altijd toegelaten, maar sinds juli 2025 betaalt u daarop 21% btw in plaats van 6%. Een warmtepomp behoudt bij renovatie wel het verlaagde btw tarief van 6%, en komt in aanmerking voor premies tot 8.000 euro.
Wat verandert er precies in 2026?
Sinds 2025 geldt in Vlaanderen een algemeen verbod op een nieuwe aardgasaansluiting bij nieuwbouw. Dat is geen rechtstreeks verbod op de gasketel zelf, maar zonder aardgasaansluiting kan u simpelweg geen gasketel meer laten werken. Bij een sloop en heropbouw geldt hetzelfde, want dat valt onder de definitie van nieuwbouw. Voor meer informatie verwijs ik u door naar www.vlaanderen.be
Bij een renovatie ligt dat anders. Daar mag u nog altijd een gasketel plaatsen of vervangen, dat is niet verboden. Wel betaalt u sinds juli 2025 21% btw op het vervangen van een gasketel, in plaats van de vroegere 6%, terwijl warmtepompen bij renovatie wel nog aan 6% btw blijven. Daarnaast is de premie voor een nieuwe gascondensatieketel sinds november 2024 volledig afgeschaft.
Voor stookolieketels geldt trouwens al langer een verbod bij nieuwbouw en bij ingrijpende energetische renovatie, dat loopt al sinds 2022.
Kortom, de overheid duwt duidelijk in één richting. Niet via een direct verbod op de gasketel bij renovatie, maar via de aansluitkost bij nieuwbouw en het hogere btw tarief bij vervanging. Voor een warmtepomp geldt net het omgekeerde. Onder bepaalde voorwaarden blijft het verlaagde btw tarief van 6% van toepassing, en via Mijn VerbouwPremie kan u tot 4.800 euro premie krijgen voor een lucht/water warmtepomp, en zelfs tot 8.000 euro voor een geothermische warmtepomp. Let wel, sinds maart 2026 liggen die bedragen voor de hoogste inkomenscategorieën wat lager dan voordien.
Werkt uw huidige gasketel nog goed? Dan hoeft u niets te doen
Belangrijk om te weten. Als uw gasketel nog goed functioneert, bent u niet verplicht om die nu al te vervangen. Het verbod op aardgasaansluiting geldt enkel bij nieuwbouw, niet bij bestaande installaties die gewoon blijven draaien.
Overweegt u later een renovatie? Dan mag u nog altijd voor een nieuwe gasketel kiezen, dat is niet verboden. Wel betaalt u sinds juli 2025 21% btw op die vervanging, in plaats van de vroegere 6%. Onderhoud blijft in elk geval belangrijk. Een goed onderhouden gasketel kan nog jarenlang efficiënt en veilig werken.
Warmtepomp: de investering en wat ze u oplevert
Een warmtepomp haalt energie uit de buitenlucht, de bodem of grondwater, en gebruikt die om uw huis te verwarmen. De meest gekozen optie voor woningen is de lucht/water warmtepomp.
Wat mag u verwachten qua kosten? Een lucht/water warmtepomp kost al snel tussen de 7.000 en 12.500 euro inclusief plaatsing, een geothermische warmtepomp kan oplopen tot 24.000 euro door de nodige boringen. Met de premie en het lagere btw tarief valt de netto investering in de praktijk een pak lager uit. Daar staat tegenover dat uw energiefactuur op termijn een stuk lager kan liggen, zeker als u de warmtepomp combineert met zonnepanelen.
Een warmtepomp werkt het efficiëntst in een goed geïsoleerde woning met lage temperatuur verwarming, zoals vloerverwarming of grote radiatoren. In een slecht geïsoleerde woning met kleine radiatoren levert een warmtepomp minder rendement op, en dan is eerst investeren in isolatie de logische eerste stap.
Sanitair warm water: waarom dit apart aandacht vraagt
Een warmtepomp is heel efficiënt bij lage temperaturen, zoals die van vloerverwarming. Voor sanitair warm water ligt dat anders. Om legionella te voorkomen moet het water regelmatig naar 60 graden opgewarmd worden, en dat is een temperatuur waarbij het rendement van een gewone warmtepomp fors terugvalt. Hoe hoger de gevraagde temperatuur, hoe minder efficiënt het toestel werkt.
Daarom wordt sanitair warm water bij een warmtepomp meestal apart opgelost, niet via de hoofdwarmtepomp zelf.
Warmtepompboiler
Dit is een apart toestel, los van uw verwarmingswarmtepomp, dat specifiek voor sanitair water is ontworpen. Het haalt energie uit de omgevingslucht en verwarmt het water in een geïntegreerde boiler. Voor de wekelijkse legionellacyclus naar 60 graden schakelt het toestel automatisch over op een elektrisch verwarmingselement, want de warmtepomp zelf haalt die temperatuur niet efficiënt.
Monobloc warmtepomp met indirecte boiler
Bij deze opstelling verwarmt uw hoofdwarmtepomp zowel de ruimteverwarming als een aparte, indirect verwarmde boiler voor sanitair water. Ook hier is meestal een elektrisch bijverwarmingselement nodig om periodiek de vereiste 60 graden te halen.
Vuistregel voor dimensionering
Reken op ongeveer 50 liter boilerinhoud per persoon in het gezin. Bij een gezin van vier personen komt u dan uit op een boiler van 200 tot 300 liter, afhankelijk van het verbruikspatroon.
Ruimte voor de installatie
Houd er ook rekening mee dat de technische ruimte waar de warmtepomp en de boiler komen te staan iets groter moet zijn dan bij een klassieke gasketel. Naast de binnenunit van de warmtepomp zelf heeft u ook plaats nodig voor de boiler of warmtepompboiler, en voldoende vrije ruimte rondom voor onderhoud en luchtcirculatie. Bij een verbouwing of nieuwbouw is het dus verstandig om hier vroeg in het proces al rekening mee te houden bij het indelen van de technische ruimte, zeker in kleinere woningen waar plaats vaak beperkt is.
Waarom dit meetelt in uw keuze
Dit is meteen ook een reden waarom de investeringskost van een warmtepomp systeem soms hoger uitvalt dan verwacht. U betaalt niet enkel voor de warmtepomp zelf, maar vaak ook voor een aparte boiler of warmtepompboiler om het sanitair water goed en veilig op te warmen. Houd hier rekening mee bij het opvragen van offertes, en vraag steeds na of de voorgestelde oplossing effectief de legionellacyclus naar 60 graden kan halen
Hybride oplossing: het beste van twee werelden?
Voor wie niet meteen volledig wil overstappen, bestaat er ook de hybride warmtepomp. Dat is een warmtepomp die samenwerkt met een bestaande of nieuwe gasketel. De warmtepomp doet het grootste deel van het werk, en de gasketel springt bij op de koudste dagen.
Let op, hybride warmtepompen komen niet in aanmerking voor het verlaagde btw tarief van 6%, ongeacht de leeftijd van de woning. Voor de premie geldt bovendien een strenge voorwaarde. Het pakket van warmtepomp, gasketel en regeling moet samen een minimale seizoensgebonden energie efficiëntie (Ns) van 110% halen. Niet elk toestel voldoet daaraan, dus laat u hierover goed adviseren voor u een keuze maakt.
Vergelijkingstabel
| Gasketel | Warmtepomp | Hybride | |
|---|---|---|---|
| Toegelaten bij nieuwbouw | Nee, geen aardgasaansluiting meer mogelijk | Ja | Nee, om dezelfde reden |
| Toegelaten bij renovatie | Ja, wel aan 21% btw | Ja, aan 6% btw | Ja, aan 21% btw |
| Premie beschikbaar | Nee | Ja, tot 8.000 euro | Ja, onder strenge voorwaarden |
| Investeringskost | Lager | Hoger, en vaak extra boiler nodig | Middelmatig |
| Werkingskost op lange termijn | Hoger | Lager | Gemiddeld |
| Sanitair warm water | Rechtstreeks door ketel | Vraagt aparte boiler of warmtepompboiler | Kan via gasketel of aparte boiler |
| Plaatsbehoefte technische ruimte | Standaard | Groter, door extra boiler | Groter, door beide toestellen |
| Ideaal bij | Bestaande, goed werkende installatie | Goed geïsoleerde woning met lage temperatuur verwarming | Wie geleidelijk wil overstappen |
Welke keuze past bij uw situatie? Een gasketel of warmtepomp?
Werkt uw ketel nog perfect, en gaat u niet verbouwen of bouwen? Dan hoeft u vandaag niets te veranderen.
Bent u aan het bouwen, of doet u een sloop en heropbouw? Dan is een warmtepomp eigenlijk de enige praktische optie, want zonder aardgasaansluiting kan u geen gasketel meer laten werken.
Plant u een renovatie? Dan is een gasketel nog altijd toegelaten, maar door de hogere btw en de premies voor warmtepompen weegt de balans steeds sterker door naar de warmtepomp.
Is uw gasketel stuk, en twijfelt u? Kijk dan eerst naar de isolatiegraad van uw woning en het type verwarming dat u nu heeft. Een goed geïsoleerd huis met vloerverwarming leent zich uitstekend voor een warmtepomp. Een minder goed geïsoleerd huis met kleine radiatoren vraagt om extra aandacht, of een hybride oplossing als tussenstap. Houd bovendien rekening met de extra plaats die een boiler voor sanitair water vraagt in uw technische ruimte.
Belangrijkste punten om te onthouden
- Bestaande, werkende gasketels mogen blijven, u bent niet verplicht te vervangen
- Bij nieuwbouw is er geen verbod op de gasketel zelf, wel op de aardgasaansluiting, wat hetzelfde effect heeft
- Bij renovatie mag een gasketel nog altijd geplaatst worden, maar aan 21% btw in plaats van 6%
- Warmtepompen genieten premies tot 8.000 euro en behouden het verlaagde btw tarief bij renovatie
- Hybride warmtepompen komen niet in aanmerking voor het verlaagde btw tarief, en moeten aan strenge premievoorwaarden voldoen
- Voor sanitair warm water tot 60 graden is bij een warmtepomp meestal een aparte boiler of warmtepompboiler nodig
- Reken op meer plaats in de technische ruimte dan bij een klassieke gasketel
- Isolatie is en blijft de eerste stap voor een efficiënte warmtepomp